Wat jouw schilderij uit de kringloopwinkel echt waard is

Een schilderij uit de kringloopwinkel kostte Klaas Veen (79) uit Meppel precies 25 euro, en hij probeerde er aan de kassa nog wat vanaf te praten. Dat lukte niet. Volgens De Telegraaf, die het verhaal op 15 augustus publiceerde, hangt bij hem thuis nu een landschap uit de omgeving van Giethoorn van de hand van Hendrik Broer — een naam die verzamelaars in de Kop van Overijssel meteen herkennen.

Hoeveel het doek precies waard is, heeft geen veilinghuis publiek vastgelegd. In de berichtgeving wordt gesproken over tientallen keren de aankoopprijs. Dat verschil tussen twee tientjes en een serieus bedrag zat, zoals bijna altijd, in één ding: een naam in de hoek van het doek. De honderden mensen die dat schilderij vóór Veen zagen staan, liepen er langs.

Precies daarom is dit meer dan een aardig regionaal nieuwtje. In elke Nederlandse kringloopwinkel staan bakken met ingelijste doeken tussen de 5 en 40 euro. Het overgrote deel is reproductie of hobbywerk. Maar donaties komen vaak uit een boedel na een overlijden, en niemand in die keten — nabestaanden, vrijwilligers, kassamedewerkers — is kunsthistoricus.

De schilder achter de vondst in Meppel

Hendrik Broer wordt gerekend tot de zogeheten schilders van Giethoorn, samen met namen als Piet Zwiers en Dirk Twaalfhoven. Museum Giethoorn 't Olde Maat Uus wijdde in 2021 een tentoonstelling aan zijn werk, meldde RTV SLOS destijds, en liet daarvoor door Frans van der Veen een boek over hem schrijven. Zijn winterse Gieterse taferelen duiken met enige regelmaat op bij Nederlandse kunstveilingen.

Op Kunstveiling.nl is bijvoorbeeld een olieverf op doek van Broer gepasseerd met een Giethoorns woonhuis, een schuur, een tuin en een bootje — verkocht. Dat is het type werk waar een regionale markt om vraagt. Geen wereldnaam, wel een schilder met een vaste kring kopers die weet wat ze zoeken en er ook voor betaalt.

Wat maakt een schilderij uit de kringloopwinkel geld waard?

Waarde ontstaat zelden door schoonheid alleen. Het is een optelsom van herkomst, techniek en vraag. Wie dat weet, kijkt in een kringloopwinkel anders naar een rek met lijsten. Drie dingen bepalen in de praktijk bijna alles.

De signatuur in de onderhoek

Begin rechtsonder, soms linksonder. Een geschilderde naam of monogram is het enige echte startpunt. Typ hem thuis in bij een veilingdatabase en kijk of er ooit werk van die maker onder de hamer is gegaan. Staat er niets, dan is de kans op een vondst klein. Staat er wel iets, dan weet je binnen een minuut in welke prijsklasse je zit.

Doek, spieraam en de achterkant

Draai het werk om. Olieverf op linnen doek over een houten spieraam is een ander verhaal dan een gladde print op karton. Craquelé, oude etiketten van lijstenmakers, galeriestickers, potloodnotities of een oud veilingnummer op de achterkant vertellen samen de herkomst. Die achterkant is vaak informatiever dan de voorkant.

Regionale namen leveren regionaal het meeste op

Een Broer doet het goed bij kopers in Overijssel en Drenthe. Verkoop je zo'n doek landelijk online voor een vaste vraagprijs, dan mis je precies de mensen die het meeste over hebben voor hun eigen streek. Een regionaal veilinghuis of een gespecialiseerde kunstveiling bereikt die kopers wel.

Waar laat je zo'n doek gratis taxeren?

Je hoeft er geen cent voor uit te geven. Galerie Trompenburgh in 's-Graveland biedt elke zondagmiddag van 13.00 tot 17.00 uur een kosteloos mondeling oordeel over negentiende- en twintigste-eeuwse schilderijen: waarde, echtheid en staat. Veilinghuis Klinkhamer taxeert kunst en antiek eveneens gratis, en Venduehuis Den Haag houdt door het hele land taxatie- en inbrengdagen.

Ook lokaal gebeurt er meer dan je denkt. In Appingedam werd nog een taxatiedag in een kringloopwinkel zelf gehouden, waar taxateur Carol Eijbergen schilderijen en sieraden beoordeelde, berichtte RTV Noord. Neem het werk mee zoals het is: niet schoonmaken, niet bijwerken, niet herlijsten.

Hoe vaak levert zo'n koopje echt geld op?

Zelden, maar het gebeurt. AVROTROS beschreef bij Tussen Kunst en Kitsch het geval van Henk Laarmans, die voor 75 euro een doek kocht dat expert Willem de Winter toeschreef aan Johannes Aarts en op 10.000 euro taxeerde. Op de veiling bracht het uiteindelijk ruim 30.000 euro op. Dat is een rendement van meer dan vierhonderd keer de inleg.

Ik wilde nog afdingen

De andere kant van het verhaal is die van de winkels. De NOS berichtte eerder over een kringloopwinkel in Naarden die met de handen in het haar zat over een mogelijk kostbaar schilderij: verkoop je dat voor een prikje, of zoek je eerst uit van wie het was? Steeds meer ketens laten twijfelgevallen daarom eerst langs een taxateur gaan, wat de kans op een koopje als dat van Veen langzaam kleiner maakt.

Wat je doet als je iets ziet hangen

Fotografeer voor- én achterkant met je telefoon, zoom in op de signatuur en zoek de naam op vóór je afrekent — dat kost dertig seconden in het gangpad. Koop je het, bewaar dan de kassabon als aankoopbewijs en laat het werk gratis taxeren voordat je het online zet. En reken je niet rijk: dat een schilderij uit de kringloopwinkel een gewilde naam draagt, betekent nog niet dat het meteen duizenden euro's opbrengt. Zonder taxatie weet je het simpelweg niet.